nieruchomości – architektura – urbanistyka

Architektoniczne osobliwości

Architektoniczne osobliwości

Świat stale się zmienia, a wraz z nim, nowym modom ulegają projektanci budownictwa. Chcąc dorównać panującym trendom bądź wybiec w przyszłość, architekci i urbaniści prześcigają się w pomysłach. W dzisiejszych czasach jesteśmy już przyzwyczajeni do coraz to nowych projektów, nie dziwią nas wymyślne osiedla rodem z filmów fantastycznych. Ale jeszcze kilkadziesiąt lat wstecz takie nowatorskie pomysły były przyjmowane przez odbiorców jeśli nie z pewną dozą sceptycyzmu to z pewnością z niedowierzaniem, ale też nierzadko z zachwytem. W kontekście osobliwości architektonicznych, na szczególną uwagę zasługuje sztuka budowlana schyłku modernizmu.

Od roku 1959 do lat 70. w architekturze istniał metabolizm. Jego ojcami byli modernistyczni japońscy projektanci z grupy Metabolism. Najważniejszymi wyróżnikami tego stylu są:

– funkcjonalność budynków

-odejście od zdobnictwa

– marksistowska wizja społeczeństwa

– nawiązywanie do filmów science-fiction



Metaboliści w swoich projektach kierowali się modernistycznymi hasłami: Forma następuje po funkcji oraz Mniej znaczy więcej. W myśl pierwszej zasady tworzono budynki, które miały być przede wszystkim funkcjonalne, co z kolei stanowiło ich piękno. Zgodnie z drugą myślą, metaboliści odeszli od wszelkich form zdobnictwa i stylizacji. Budynki miały być przede wszystkim nowoczesne.

Marksistowska wizja społeczeństwa ściśle wiąże się z zacieśnianiem więzi społecznych. Służyć temu miały odpowiednie konstrukcje budynków, które były łączone ze sobą specjalnymi kładkami i przejściami. Przykładem takiego obiektu mieszkalnego jest Osiedle Gaudiego z 1969 roku projektu Ricardo Bofilla oraz bloki Vele di Scampia w Neapolu autorstwa architekta Franza Di Salvo wybudowane w latach 1962-1975. Główną ideą takiego sposobu łączenia ze sobą budynków była chęć ułatwienia mieszkańcom kontaktów między sobą. Bez wychodzenia na ulicę mogli szybko dostać się do swoich sąsiadów.

Szukanie inspiracji w filmach science-fiction to również znamienna cecha metabolistów. Śmiało można stwierdzić, że ich projekty odważnie wybiegają w przyszłość, a swoimi formami znacznie różnią się od tradycyjnych schematów w budownictwie, szczególnie użytkowym. Doskonale widać to na przykładzie wieżowca mieszkalnego w Tokio zaprojektowanego przez Kisho Kurokawę w 1972 roku. Wygląda, jakby został wykonany z… pralek. W rzeczywistości są to kontenery transportowe przerobione w taki sposób, żeby nadawały się do zamieszkania. Sam autor projektu powiedział, że są to raczej klatki dla ptaków. Rzeczywiście, swoim wyglądem przypominają „domki” z okrągłymi otworami zawieszane na drzewach. Kolejny tego typu kompleks  budynków to wspomniane wcześniej Osiedle Gaudiego stworzone przez Ricardo Bofilla oraz jego Zamek Kafki w Barcelonie z roku 1968. Interesujący w tym kontekście jest także Habitat 67 – blok w Montrealu zaprojektowany przez Moshe Safdiego w 1967 roku. Wszystkie te projekty łączy wygląd – sprawiają wrażenie, jakby zostały stworzone z kostek, które połączono ze sobą bez konkretnego zamysłu. Ale to tylko wrażenie, bowiem istotą takiego rozwiązania jest możliwość dostawiania lub odejmowania kolejnych modułów, w miarę potrzeb mieszkańców.

Zdumiewająco wygląda także blok mieszkalny kryjący się pod nazwą Organy Flandrii w Paryżu zaprojektowany przez Martina von Trecka w latach 1974-1980. Nie bez przyczyny nadano mu takie określenie. Rzeczywiście, swoim kształtem przypomina organy. Na uwagę zasługują także bloki Vele di Scampia w formie schodów i Złota Mila w Singapurze – specyficzny kompleks mieszkalno – usługowy z 1973 roku.

Niestety, przyszłość nie okazała się łaskawa dla wielu tego typu budynków. Niektóre były zbyt drogie w utrzymaniu, aby ludzie mogli sobie pozwolić na mieszkanie w nich. Zdarzały się też projekty, których nie udało się zrealizować  z powodów technicznych bądź ze względu na specyfikę pomysłów. Inne zaś popadały w ruinę stając się miejscami zamieszkiwanymi przez środowiska patologiczne.  Wraz z budynkami upadły wzniosłe ideały projektantów.


VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 10.0/10 (1 vote cast)
Architektoniczne osobliwości, 10.0 out of 10 based on 1 rating